O Paliću

Nastanak jezera

Preuzeto sa: www.palic.rs/sr-Latn/content/292

Postoje legende koje kažu da je jezero ostatak Panonskog mora ali da je ono nastalo od suza pastira Pavla koji je tu napasao svoje stado.

Jezero je nastalo u pradavna vremena kao izdansko iako voda jezera najvećim delom potiče od padavina koje su ispunjavale udolinu. Voda se slivala sa okolnog terena ispirajući natrijum hlorid i tako je jezero postalo slano.

Jezero Palić se u pisanim dokumentima prvi put pominje 1462. godine kao Pali (Paly). Prvi crtež, odnosno mapa jezera (Paligo Palus) potiče iz 1690. godine.

Kupalište i Banja Palić

Još se krajem XVIII veka znalo da jezerska voda i mulj imaju lekovita svojstva. Gradski lekari Subotice su 1837. predložili da se na obali izgradi Kupatilo. Godine 1845. pored Kupališne zgrade, koja se sastojala od nekoliko kabina, izgrađena je gostionica, Donja trščara. To je bio temelj budućeg Kupališta i Banje.

Osim na lečenje (prvenstveno koštanih i kožnih obolenja) posetoci su na Palić dolazili i zbog izuzetno bogate ponude zabave. Zlatno doba Kupališta i Banje Palić počinje 1880-ih, nakon otvaranja pruge Budimpešta-Zemun 1883. godine i tramvajske linije do Subotice 1897. Broj posetilaca kupališta i banje Palić je rastao sve do početka I Svetskog rata.

Sportska istorija Palića

Propagator gesla ’u zdravom telu – zdrav duh’ i sporta uopšte, krajem XIX veka u ovim krajevima, je bio Subotičanin Lajoš Vermeš – mecena, sportski zaljubljenik i takmičar. On je već 1880 godine na Paliću, u duhu olimpizma, organizovao sportske igre okupljajući stotine najboljih sportista. To je bilo 16 godina pre nego što je Pjer De Kuberten obnovio moderne Olimpijske igre.

Između 1880. i 1914. na Paliću su održavane sportske igre u brzom hodanju, biciklizmu, rvanju, mačevanju i drugim sportovima. Dugu tradiciju na Paliću imaju: veslanje, jedrenje, igre loptom, kuglanje, plivanje, klizanje, jedrenje na ledu i naravno – tenis.

Posleratni periodi

Posle I Svetskog rata, tada već u sastavu Jugoslavije, na istočnoj obali Palića je izgrađen Veliki (Muški) štrand, najveći objekat te vrste u tadašnjoj Jugoslaviji.

Posle II Svetskog rata nastavljeno je sa ulepšavanjem Palića. Godine 1950. u borovoj šumi izgrađena je moderna Letnja pozornica od netesanog kamena na kojoj su gostovali mnogi umetnici. Iste godine otvoren je ZOO vrt.

Šesdesetih godina XX veka izgrađen je Sportski centar sa terenima za fudbal, odbojku, košarku, rukomet. Na istočnoj obali je podignuto Vikend naselje gde su mnoge subotičke firme izgradile odmarališta za svoje radnike.

Usled stalnog opadanja nivoa vode, vrućina, smanjenja ribljeg fonda, zastoja vetra i zbog otpadnih voda, još je krajem XIX veka zabeleženo, da je jezersko bilje bujalo. Ovaj proces se ponavljao tokom vremena.

Kulminacija ovog problema je bila u leto 1970. godine kada je zbog velikog zagađenja i nekontrolisanog cvetanja algi, došlo do nestanka kiseonika u vodi zbog čega je praktično uginuo skoro sav živi svet u jezeru.

Jezero je 1971. isušeno iz njega je povađen sav mulj. Izgrađen je prečistač za otpadnu vodu i 1976. jezero je ponovo napunjeno vodom i od onda se kvalitet jezerske vode pomno prati i čuva.

Novija istorija Palića

Godine 1978 iskopana je prva bušotina termomineralne vode na Paliću a 1984. je otvoren Termalni bazen.

Uz postojeći prečistač, 1995 je pušten u rad kanal Tisa – Palić, što je u mnogome doprinelo poboljšanju kvaliteta jezerske vode.

U maniru starih vila 2000. godine je izgrađen moderan hotel Prezident a nakon toga je adaptirano nekoliko starih palićkih vila i pretvoreno u luksuzne male hotele.

Palić je ustoličen kao kvalitetna i poznata turistička destinacija i od 2007. godine ima usvojen Plan razvoja Palića – Master plan.

2008. godine je na Paliću održana 1. Rodjendanska trka ARK Tron i gde se i dan danas održava. 😉

Оставите одговор